Yusuf Arslan
5 Haziran 2026
Uluslararası bir bilim ekibi, arıların problem çözme yetenekleri üzerine gerçekleştirdiği son deneyde çarpıcı bulgular elde etti. Deney kapsamında arılar, plastik köpükten yapılmış bir topu yapay bir çiçeğin altına yuvarlayarak, bu topu kullanarak çiçeğe ulaştılar ve sonucunda şekerli bir ödül aldılar. Finlandiya’nın Oulu Üniversitesi’nden araştırma lideri Akshaye Bhambore, “Yaban arılarının yeni bir nesne ile etkileşimde bulunarak, kendiliğinden bir çözüm bulduklarını ve bunu herhangi bir eğitim veya deneme yanılma yöntemi olmadan başardıklarını ilk kez gösteriyoruz” dedi.
Daha önceki araştırmalar, yaban arıların sosyal öğrenme ve mantıksal düşünme becerileri ile bulmacaları çözebildiğini ortaya koymuştu. Ancak bu yeni çalışmada, araştırmacılar arıları bireysel problemlerle karşı karşıya bıraktı ve onlara çözüm için herhangi bir eğitim verilmedi. Buna rağmen, arılar zekalarını ve çevrelerindeki uygun nesneleri kullanarak zorlukları aştı.
Deneyin detaylarında, bilim insanları yaban arıların yürüyebileceği ama uçamayacağı bir alan tasarladı. Bu alan, yaklaşık 10 santimetre çapında ve 3,2 santimetre yüksekliğindeydi. Ekip, alanın merkezine şekerli bir çözelti içeren yapay bir çiçek yerleştirerek arıların keşfetmesini sağladı. Ayrıca, arıları nesneyle tanıştırmak ve bunun tehlikeli olmadığını göstermek amacıyla yanına küçük bir köpük top koydular. Arılar bu topu başarılı bir şekilde iterek ödüllerini kazandılar.
Deneyin son aşamasında ise, arıların içgörülerini test etmek üzere çiçeği yerden tavana yerleştirip, topu yuvarlamak için şekillendirilmiş dört çukurdan birinin tam üstüne yerleştirdiler. İlk iki senaryoya maruz kalan arıların %75’i, topu doğru çukura yuvarlayarak çiçeğe ulaşmayı başardılar.
Araştırma, arıların problem çözme yeteneklerinin oldukça gelişmiş olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi ve bu canlıların zekasının sınırlarını zorladığını ortaya koydu.
